Η Κύπρος Ανεξάρτητο Κράτος

Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος και ο Αντιπρόεδρος Δρ Κουτσιούκ υπογράφουν τα έγγραφα της Ανεξαρτησίας της Κύπρου.

Με τη λήξη της διάσκεψης της Ζυρίχης στις 11 Φεβρουαρίου 1959, επήλθε συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας για... λύση του Κυπριακού. Στις 19 Φεβρουαρίου, μετά από διάσκεψη στο Λονδίνο, στην οποία πήραν μέρος αντιπρόσωποι της Ελλάδας, της Τουρκίας, της Βρετανίας και των δύο κοινοτήτων της Κύπρου, υπογράφηκε συμφωνία για τελική διευθέτηση της κυπριακής διένεξης. Κάτω από την απειλή της βίαιης διχοτόμησης του νησιού, υπογράφτηκαν τελικά οι Συμφωνίες Ζυρίχης - Λονδίνου με τις οποίες η Κύπρος ανακηρύχθηκε ανεξάρτητο κράτος στις 16 Αυγούστου 1960.

Το δοτό σύνταγμα που προήλθε από τις Συμφωνίες διαχώριζε το λαό σε δύο κοινότητες με βάση την εθνική καταγωγή και τη θρησκεία ενώ στην τουρκοκυπριακή μειονότητα παραχωρούνταν προκλητικά προνόμια και δικαιώματα δυσανάλογα προς το μέγεθος της.

Συγκεκριμένα, ο Πρόεδρος της κυβέρνησης έπρεπε να είναι Ελληνοκύπριος και ο Αντιπρόεδρος Τουρκοκύπριος. Στον Αντιπρόεδρο δόθηκε το δικαίωμα της αρνησικυρίας σε ουσιώδεις νόμους που ψήφιζε η Βουλή των Αντιπροσώπων και σε αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου, το οποίο απαρτιζόταν από 10 Υπουργούς, 3 από τους οποίους ήταν Τουρκοκύπριοι.

Τα ανώτατα δικαστικά όργανα, το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο και το Ανώτατο Δικαστήριο, έπρεπε να προεδρεύονται από ουδέτερους προέδρους που δεν ήταν ούτε Ελληνοκύπριοι ούτε Τουρκοκύπριοι ενώ στο Σύνταγμα προβλεπόταν ότι διαφορές μεταξύ Τουρκοκυπρίων θα εκδικάζονταν μόνο από Τουρκοκύπριους δικαστές και διαφορές μεταξύ Ελληνοκυπρίων μόνο από Ελληνοκύπριους δικαστές. Για ασήμαντες διαφορές μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων τα δικαστήρια ήταν μικτά, απαρτιζόμενα από Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, διαδικασία που οδηγούσε στη δημιουργία μεροληπτικής δικαιοσύνης.

Επιπρόσθετα δημιουργήθηκαν χωριστά ελληνικά και τουρκικά Κοινοτικά Συμβούλια με νομοθετικές και διοικητικές εξουσίες σε θέματα παιδείας, θρησκείας, πολιτισμού, αθλητισμού, συνεργατισμού και άλλα κοινωνικά θέματα.

Εξάλλου με βάση το Σύνταγμα, στους Τουρκοκυπρίους οι οποίοι αποτελούσαν το 18% του πληθυσμού, παραχωρείτο το 30% των θέσεων στη Δημόσια Υπηρεσία και το 40% στην Αστυνομική Δύναμη και το Στρατό.

Οι Συμφωνίες Ζυρίχης - Λονδίνου καθιστούσαν πρακτικά πολύ δύσκολη την ομαλή λειτουργία του κράτους και προωθούσαν την ένταση και τη δυσπιστία μεταξύ των δύο κοινοτήτων, αποβλέποντας στο διαχωρισμό, παρά στη συνεργασία και αλληλεγγύη μεταξύ τους.

Παράλληλα, δύο άλλες Συνθήκες υπογράφτηκαν στο πλαίσιο των Συμφωνιών Ζυρίχης - Λονδίνου, οι οποίες υπονόμευαν την ανεξαρτησία και κυριαρχία της νεοσύστατης Κυπριακής Δημοκρατίας: 

1. Η Συνθήκη Εγγυήσεως μεταξύ της Κύπρου από τη μια και της Ελλάδας, Βρετανίας και Τουρκίας από την άλλη. Η Συνθήκη αυτή καθιστούσε την Ελλάδα, Βρετανία και Τουρκία εγγυήτριες δυνάμεις της κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας της Κύπρου και τους εκχωρούσε ακόμα και δικαίωμα μονομερούς επέμβασης για την αποκατάσταση της τάξης πραγμάτων που δημιουργούντο με τη Συνθήκη, και
2. Η Συνθήκη Συμμαχίας μεταξύ Κύπρου, Ελλάδας και Τουρκίας η οποία προνοούσε για τη στάθμευση στρατιωτικών αποσπασμάτων της Ελλάδας και της Τουρκίας στο νησί.

Στις Συμφωνίες Ζυρίχης - Λονδίνου ασκήθηκε δριμύτατη κριτική. Ο μεσολαβητής των Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό Γκάλo Πλάζα, στην παράγραφο 163 της έκθεσης του προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, το Μάρτιο του 1965, περιέγραψε το Σύνταγμα του 1960 σαν μια "συνταγματική παραφωνία".