|
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ στην Κύπρο το 1977
και 1979
 Τρία χρόνια μετά την τουρκική
εισβολή οι προσπάθειες για επίτευξη μιας συμφωνίας στο Κυπριακό
δεν παρουσιάζονταν ενθαρρυντικές. Ο Πρόεδρος Αρχιεπίσκοπος
Μακάριος συναντήθηκε για
πρώτη φορά στις 26 Ιανουαρίου με τον
Ντενκτάς σε μια κίνηση να «σπάσει ο πάγος». Στη δεύτερη
συνάντηση
που προγραμματίσθηκε έσπευσε να παραστεί και ο ίδιος ο Γενικός
Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών για να ωθήσει τα πράγματα με το
κύρος του προς την κατεύθυνση μιας έστω καταρχήν συμφωνίας.
1977: Μακάριος, Κουρτ Βαλντχάιμ και
Ντενκτάς
Η συνάντηση Μακαρίου - Ντενκτάς στην παρουσία του τότε Γενικού
Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αυστριακού Κουρτ Βαλντχάιμ έγινε
στις 12 Φεβρουαρίου 1977 στο αρχηγείο της
ΟΥΝΦΙΚΥΠ στο αεροδρόμιο
Λευκωσίας. Το αεροσκάφος του Γενικού Γραμματέα προσγειώθηκε στο
αεροδρόμιο Λευκωσίας, το οποίο εχρησιμοποιείτο για πρώτη φορά μετά
την τουρκική εισβολή. Η ΟΥΝΦΙΚΥΠ είχε επιδιορθώσει έναν από τους
βομβαρδισμένους διαύλους του αεροδρομίου για να μπορεί το
αεροσκάφος να προσγειωθεί ενώ επιδιορθώσεις έγιναν και σε αίθουσες
του κτιρίου.
Οι Μακάριος - Ντενκτάς και Βαλντχάιμ κάθησαν σ’ ένα ορθογώνιο
τραπέζι με τον Γενικό Γραμματέα στο μέσο, ο Πρόεδρος της
Δημοκρατίας στα δεξιά του και ο κατοχικός ηγέτης στα αριστερά του.
Οι συνομιλίες άρχισαν στις 7 το βράδυ και διήρκησαν μέχρι και τις
11.00 μ.μ. Οι συνομιλίες εκείνες άνοιξαν το δρόμο για την πρώτη
συμφωνία υψηλού επιπέδου, Μακαρίου - Ντενκτάς.
1979: Κυπριανού – Ντενκτάς και Κουρτ
Βαλντχάιμ
Ο Αυστριακός Γενικός Γραμματέας ήλθε στην Κύπρο και το 1979. Το
Μάιο εκείνης της χρονιάς έφθασε στην Κύπρο, μέσω του αεροδρομίου
Λάρνακας αυτή τη φορά, και προήδρευσε συναντήσεων του τότε
Προέδρου Σπύρου Κυπριανού και του Ραούφ Ντενκτάς που οδήγησαν στη
δεύτερη συμφωνία υψηλού επιπέδου.
Δηλώσεις Ντενκτάς λίγο πριν την έναρξη των συνομιλιών
Ενδεικτικό της αδιαλλαξίας της τουρκοκυπριακής πλευράς η δήλωση
Ντενκτάς λίγες μόνο ώρες πριν την έναρξη των συνομιλιών: «Είμαστε
τμήμα της Τουρκίας και έτοιμοι να τα θυσιάσουμε όλα για την
Μητέρα».
Ο
Τουρκοκυπριακός Τύπος της εποχής
Πιο
αδιάλλακτος από ποτέ ο τουρκοκυπριακός Τύπος της περιόδου Μαίου
1979 αναφερόμενος στις συναντήσεις Κυπριανού – Ντενκτάς γράφει ότι
δεν πρέπει να δοθούν ελπίδες επιστροφής στους ελληνοκυπρίους.
Επιρρίπτοντας ευθύνες για το αδιέξοδο των συνομιλιών στους
ελληνοκυπρίους ο τουρκοκυπριακός Τύπος γράφει «Εμείς στον Βορρά,
εσείς στο Νότο».
17 Μαΐου 1979 - Ιστορική άφιξη στην Κύπρο
του ΓΓ του ΟΗΕ
 Με συγκρατημένη αισιοδοξία – μετά από δύο χρόνια διακοπής των
διακοινοτικών συνομιλιών – και με σκοπό να αρθεί το αδιέξοδο στο
οποίο είχαν περιέλθει οι συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών, φθάνει
στην Κύπρο ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Κουρτ Βαλντχάιμ.
Σε δηλώσεις του κατά την άφιξη του στην Κύπρο ο κ. Βαλντχάιμ
συνιστούσε αισιοδοξία για την έκβαση των συνομιλιών ενώ
επαναλάμβανε ότι τη βάση για τις συνομιλίες Κυπριανού – Ντενκτάς
θα αποτελούσαν οι κατευθυντήριες γραμμές Μακαρίου – Ντενκτάς
(Φεβρουάριος 1977) και τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών για την
Κύπρο.
Μαραθώνια συνάντηση Κυπριανού –
Ντενκτάς / Συνομιλίες χωρίς ημερήσια διάταξη
 Στην παρουσία του Γενικού Γραμματέα
των Ηνωμένων Εθνών Κουρτ
Βαλντχάιμ, Σπύρος Κυπριανού και Ραούφ Ντενκτάς συναντήθηκαν στο
αεροδρόμιο Λευκωσίας, με σκοπό την εξεύρεση κοινής φόρμουλας στο
πλαίσιο της οποίας θα ήταν δυνατή η επανέναρξη των συνομιλιών.
Μετά από μακρές συζητήσεις τόσο επί της ουσίας του Κυπριακού όσο
και επί διαδικαστικών θεμάτων οι δύο ηγέτες συμφώνησαν σε μία
καταρχήν βάση στην οποία θα στηρίζονταν οι συνομιλίες που
επρόκειτο να αρχίσουν.
Οι συζητήσεις μεταξύ των δύο πλευρών διεξήχθησαν χωρίς ημερήσια
διάταξη με φυσικό επακόλουθο η κάθε πλευρά να εγείρει τα θέματα
που την ενδιέφεραν πρώτιστα. Αποτέλεσμα αυτού ήταν η μη συζήτηση
των ουσιαστικών πτυχών του προβλήματος κατά τις συναντήσεις
κορυφής.
Σκοπός των συνομιλιών ήταν να εξευρεθεί κάποια βάση που να
επιτρέπει την επανάληψη των διακοινοτικών συνομιλιών, την σύσταση
μηχανισμού που να επεξεργαστεί τα θέματα στα οποία υπήρχε συμφωνία
και να προωθήσει τα θέματα στα οποία υπήρχε διαφωνία.
Συμφωνία Κυπριανού - Ντενκτάς 19. 5. 1979
Αποτέλεσμα των επαφών μεταξύ του Προέδρου Κυπριανού και του
Τουρκοκύπριου ηγέτη Ραούφ Ντενκτάς – υπό την αιγίδα του Γενικού
Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Κουρτ Βαλνταχάιμ – ήταν η συμφωνία
των 10 σημείων, η οποία προνοούσε:
1. Συμφωνήθηκε να επαναρχίσουν οι διακοινοτικές συνομιλίες στις 15
Iουvίου 1979.
2. Η βάση για τις συνομιλίες θα είναι οι κατευθυvτήριες γραμμές
Μακαρίου-Ντενκτάς της 12ης Φεβρουαρίου και τα σxετικά με το
Kυπριακό ψηφίσματα του ΟΗΕ.
3. Τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι θεμελιώδεις ελευθερίες όλων των
πολιτών της Δημοκρατίας πρέπει να τυγxάvουν σεβασμού.
4. Οι συνομιλίες θα ασχοληθούν με όλες τις εδαφικές και
συvταγματικές πτυχές.
5. Θα δοθεί προτεραιότητα στην επίτευξη συμφωνίας για την
επανεγκατάσταση στην Αμμόxωστo κάτω από την αιγίδα των Hνωμένων
Εθνών ταυτόχρονα με την έναρξη από τoυς συνoμιλητές της εξέτασης
τωv συvταγματικών και εδαφικών πτυχών μιας συνολικής διευθέτησης.
Όταν επιτευχθεί συμφωνία για το Bαρώσι αυτή θα εφαρμοσθεί χωρίς να
αναμένεται το αποτέλεσμα της συζήτησης πάνω σε άλλες πτυχές του
Κυπριακού προβλήματος.
6. Συμφωνήθηκε αποφυγή κάθε ενέργειας που θα έθετε σε κίνδυνο το
αποτέλεσμα των συνομιλιών και να δοθεί ιδιαίτερη σημασία και από
τις δυο πλευρές στα αρχικά πραχτικά μέτρα για την προώθηση της
καλής θέλησης, της αμοιβαίας εμπιστoσύνης και της επιστροφής σε
ομαλές συνθήκες.
7. Σκoπείται η αποστρατικοποίηση της Δημοκρατίας της Κύπρου και θα
συζητηθούν ζητήματα πού σχετίζoνται με αυτήν.
8. Η ανεξαρτησία, η κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα και το
αδέσμευτο της Δημoκρατίας πρέπει να τύχoυν επαρκών εγγυήσεων
εναντίον της ολικής ή μερικής ένωσης με οποιαδήποτε άλλη xώρα και
εναντίoν κάθε μορφής διχοτόμησης ή απόσχισης.
9. Οι διακοινοτικές συνομιλίες θα διεξάγονται συνεχώς και επίμονα
και θα αποφεύγεται οποιαδήποτε καθυστέρηση.
10. Οι διακoινoτικές συνομιλίες θα διεξαχθούν στη Λευκωσία. |
