Πέμπτη 23 Μαϊου 2002: Επιστροφή Γλαύκου Κληρίδη στην Κύπρο

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Γλαύκος Κληρίδης συζήτησε στην Ελλάδα όλα τα σενάρια αναφορικά με τουρκικές αντιδράσεις και θερμά επεισόδια και αναφορικά με συσχέτιση του Κυπριακού με την πορεία ένταξης της Κύπρου στην ΕΕ, χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις ότι θα υπάρξει μια τέτοια εξέλιξη.
Σε δηλώσεις του στο Αεροδρόμιο Λάρνακας κατά την επιστροφή του από την Αθήνα, όπου είχε συνομιλίες με τον Πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη, ο Πρόεδρος Κληρίδης είπε ότι το περιεχόμενο της επίσκεψής του στην Ελλάδα θα συζητηθεί την προσεχή Δευτέρα στο Εθνικό Συμβούλιο.
Ανέφερε ακόμη ότι η Ελλάδα είναι παρά το πλευρό της Κύπρου σε όλα τα επίπεδα και σημείωσε ότι αν και οι απευθείας συνομιλίες για το Κυπριακό πρέπει να έχουν ημερομηνία λήξης, εντούτοις ο Ιούνιος δεν αποτελεί συγκεκριμένη ημερομηνία, αφού ίσως να μεσολαβήσουν εξελίξεις, όπως εκλογές στην Τουρκία, που θα επιβραδύνουν την όλη διαδικασία.
Ο Πρόεδρος Κληρίδης είπε ότι επιστρέφει στην Κύπρο "πλήρως ικανοποιημένος από τις συζητήσεις και την ανταλλαγή απόψεων" με τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο, τον Πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη και τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων Απόστολο Κακλαμάνη. Πρόσθεσε ότι έγινε "μια πολύ χρήσιμη και παραγωγική ανταλλαγή απόψεων".
Κληθείς να αναφέρει εάν έχει διαπιστώσει οποιανδήποτε εξέλιξη που φέρει το Κυπριακό να έχει "πακετοποιηθεί" με άλλα ζητήματα, ο Πρόεδρος Κληρίδης δήλωσε: "Καμία". Απαντώντας σε άλλη ερώτηση ο Πρόεδρος Κληρίδης ξεκαθάρισε πως ουδέποτε ανέφερε πως είναι έτοιμος να δώσει εσωτερική κυριαρχία.
Σε ερώτηση εάν είναι κοινή πεποίθηση ότι ο Ιούνιος αποτελεί ημερομηνία λήξης των συνομιλιών για το Κυπριακό, ο Πρόεδρος Κληρίδης είπε: "Οχι. Δεν ελήφθη τέτοια απόφαση ούτε και ο Πρωθυπουργός έκανε τέτοια δήλωση".
"Ασφαλώς πρέπει να υπάρξει λήξη, αλλά ως προς το πότε θα είναι αυτή η λήξη θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις", εξήγησε.
Κληθείς να αναφέρει εάν η κατάσταση στην Τουρκία, ιδιαίτερα όσον αφορά τον Πρωθυπουργό Μπουλέντ Ετζεβίτ, επηρεάζει τις εξελίξεις στο Κυπριακό, ο Πρόεδρος Κληρίδης είπε ότι "εξαρτάται πώς θα εξελιχθεί".
Όπως είπε "εάν θα προβούν σε εκλογές είναι φυσικό ότι σε μιαν προεκλογική περίοδο, μέχρις ότου εκλεγεί μια κυβέρνηση, η οποία κατ' ανάγκη θα είναι κυβέρνηση συνασπισμού, διότι κανένα κόμμα δεν έχει πλειοψηφία, και μέχρις ότου η νέα κυβέρνηση αποφασίσει πάνω σε βασικά θέματα πώς θα τα χειριστεί, θα υπάρξει μια καθυστέρηση".
Σε ερώτηση εάν η Ελλάδα υποστηρίζει σε όλα τα επίπεδα την Κύπρο, ο Πρόεδρος Κληρίδης είπε ότι ο Έλληνας Πρωθυπουργός, και όλοι οι αρχηγοί των κομμάτων τους οποίους συνάντησε στην Αθήνα, "το έκαναν σαφέστατο ότι το Κυπριακό είναι το πρώτο εθνικό θέμα και ότι η συμπαράσταση της ελληνικής κυβέρνησης και του πολιτικού κόσμου είναι σε όλα τα επίπεδα".
Σε παρατήρηση ότι ο κ. Σημίτης δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να γίνει προσπάθεια συσχέτισης του Κυπριακού με την ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε., ο Πρόεδρος Κληρίδης είπε ότι "ήταν ένα από τα πιθανά σενάρια, για τα οποία χωρίς να έχουμε ενδείξεις θεωρήσαμε σκόπιμο να ανταλλάξουμε απόψεις".
Ερωτηθείς ποιο ήταν το χειρότερο σενάριο που εξετάστηκε, ο Πρόεδρος Κληρίδης είπε: "Δεν θα προβώ σε ενημέρωση προτού φυσικά ενημερώσω το Εθνικό Συμβούλιο, το οποίο έχω καλέσει για την προσεχή Δευτέρα".
Ανέφερε, επίσης, ότι στο προηγούμενο Εθνικό Συμβούλιο "είπα ότι θα γίνει ανταλλαγή απόψεων, θα ενημερωθεί το Εθνικό Συμβούλιο πάνω στις απόψεις και θα ληφθούν αποφάσεις".
Κληθείς να διευκρινίσει τι σημαίνει "εσωτερική κυριαρχία", ο Πρόεδρος Κληρίδης είπε ότι "δεν υπάρχει νομικός όρος για εσωτερική κυριαρχία", προσθέτοντας ότι "τα καντόνια σε όλα τα ομόσπονδα κράτη έχουν ορισμένες εξουσίες, τις οποίες εξασκούν χωρίς να μπορεί να επέμβει η κεντρική κυβέρνηση".
"Αυτό, όμως, δεν έχει σχέση με τον όρο 'κυριαρχία'", δήλωσε ο Πρόεδρος Κληρίδης και, απαντώντας σε ερώτηση, είπε ότι ουδέποτε ανέφερε πως είναι έτοιμος να δώσει την εσωτερική κυριαρχία.
Σε ερώτηση εάν η Κύπρος και η Ελλάδα είναι έτοιμες να αντιμετωπίσουν οποιεσδήποτε τουρκικές αντιδράσεις σε όλα τα επίπεδα, ο Πρόεδρος Κληρίδης είπε ότι "η συμφωνία είναι πως η Ελλάδα είναι παρά το πλευρό μας σε όλα τα επίπεδα".
Όσον αφορά το ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου πριν ή μετά την ένταξη, ο Πρόεδρος Κληρίδης είπε ότι "αυτά όλα συζητήθηκαν".

Πέμπτη 23 Μαϊου 2002: Συναντήσεις Κληρίδη με πολιτικούς αρχηγούς στην Αθήνα

Την στήριξή τους στην ενταξιακή πορεία της Κύπρου στην ΕΕ, ανεξάρτητα με την επίλυση του πολιτικού ζητήματος, εξέφρασαν στη διάρκεια των συναντήσεών τους με τον πρόεδρο, Γλαύκο Κληρίδη, οι πολιτικοί αρχηγοί των κομμάτων της αντιπολίτευσης, την Πέμπτη.
Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος της ΝΔ, Κώστας Καραμανλής, (φωτογραφία), τόνισε ότι η Κύπρος πρέπει να ενταχθεί στην ΕΕ, στη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας και με την πρώτη ομάδα των υπό ένταξη χωρών. Σημείωσε ότι η ένταξη θα πρέπει να προχωρήσει, ανεξάρτητα από το αν θα βρεθεί, ή όχι, λύση στο πολιτικό πρόβλημα και υπογράμμισε ότι κανείς δεν μπορεί να εμποδίσει αυτήν την εξέλιξη, καθώς αυτό αντίκειται στην πραγματικότητα, τη νομιμότητα και την ευρωπαϊκή λογική. Ο κ. Καραμανλής διαβεβαίωσε τον Γλ.Κληρίδη ότι η ΝΔ στηρίζει τις προσπάθειες για την εξεύρεση βιώσιμης και δίκαιης λύσης στο Κυπριακό, με βάση τις αποφάσεις του ΟΗΕ και το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
H γγ του ΚΚΕ, Αλέκα Παπαρήγα, εξέφρασε την άποψη ότι εκτός από τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Ραούφ Ντενκτάς, τόσο οι ΗΠΑ, όσο και η ΕΕ επιδιώκουν τη διχοτόμηση της Κύπρου, με αντάλλαγμα την ένταξή της στην ευρωπαϊκή οικογένεια.
Ο πρόεδρος του ΣΥΝ, Νίκος Κωνσταντόπουλος, τόνισε ότι η Κύπρος πρέπει να ενταχθεί στην ΕΕ απρόσκοπτα και προσέθεσε ότι η ΕΕ θα πρέπει να τηρήσει και να εφαρμόσει την απόφαση του Ελσίνκι, καθώς και να πολιτευθεί με συνέπεια έναντι όσων έχει διακηρύξει κατά καιρούς. Όσον αφορά στο πολιτικό πρόβλημα, ο κ. Κωνσταντόπουλος τάχθηκε υπέρ μιας δίκαιης και βιώσιμης λύσης του Κυπριακού στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ, για μια διζωνική, δικοινοτική Ομοσπονδία, με μια ιθαγένεια και κυριαρχία, και χωρίς ξένα στρατεύματα. Ο ίδιος εξέφρασε την ανησυχία του για ενδεχόμενη συνεκτίμηση, υπό μορφή πακέτου, των προβλημάτων που παραμένουν ανοιχτά.
Ο Γλαύκος Κληρίδης είχε πρόγευμα με τον επίτιμο πρόεδρο της ΝΔ, Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, ο οποίος εκτίμησε ότι η ενταξιακή πορεία της Κύπρου είναι εξασφαλισμένη και ότι η Ευρώπη δεν πρόκειται να κάνει πίσω. Επισήμανε ότι σύντομα η Τουρκία θα αναγκαστεί να παραδεχθεί ορισμένες αλήθειες, παρά την βαθιά εσωτερική κρίση που διέρχεται και εξέφρασε αισιοδοξία για την επίλυση του Κυπριακού.
Ο ίδιος παρατήρησε ότι υπάρχει ομοψυχία της ελληνικής πλευράς για το ζήτημα και απέκλεισε το ενδεχόμενο να προωθηθεί πακέτο λύσεων για όλα τα ανοιχτά θέματα.

Τετάρτη 22 Μαϊου 2002: Συνάντηση Σημίτη - Κληρίδη στην Αθήνα

Τρόπους δράσης για την προώθηση της επίλυσης του Κυπριακού και την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας ένταξης της Κύπρου στην ΕΕ συζήτησαν ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Κώστας Σημίτης και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Γλαύκος Κληρίδης, οι οποίοι διαπίστωσαν ότι υπάρχει "πλήρης σύμπνοια" μεταξύ των δύο κυβερνήσεων.
Η Ελλάδα, τόνισε ο Ελληνας Πρωθυπουργός σε δηλώσεις του μετά τη συνάντηση, επιθυμεί τη δημιουργία μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με μία κυριαρχία και μία διεθνή προσωπικότητα, ενώ παράλληλα επανέλαβε πως το Κυπριακό παραμένει το πρώτο εθνικό θέμα και ότι η Αθήνα θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για επίλυση του προβλήματος, προσθέτοντας πως δεν έχει επιτευχθεί καμία πρόοδος μέχρι τώρα στις συνομιλίες.
Ο κ. Σημίτης υπογράμμισε, επίσης, τη σημασία για την τήρηση του χρονοδιαγράμματος του Ιουνίου στη διαδικασία των απευθείας συνομιλιών από όλες τις πλευρές, γιατί όπως είπε "δεν μπορούμε να συζητούμε επ' άπειρον."
Στις δηλώσεις του, ο Πρόεδρος Κληρίδης είπε πως η σημερινή συνάντηση ήταν "εξαιρετικής σημασίας" αφού έγινε υπό το φως των μέχρι στιγμής συναντήσεων στο πλαίσιο των συνομιλιών, της επίσκεψης του ΓΓ του ΟΗΕ Κόφι Ανάν στην Κύπρο και αφού δόθηκε η ευκαιρία να εξετασθούν οι μελλοντικοί χειρισμοί. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ευχαρίστησε θερμά την ελληνική κυβέρνηση για την προσοχή που προσδίδει τόσο στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού όσο και στην ενταξιακή πορεία.
"Πραγματοποιήθηκε σήμερα η συνάντηση με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Γλαύκο Κληρίδη και σ' αυτή τη συνάντηση εξετάσαμε όλες τις τελευταίες εξελίξεις, όλες τις πτυχές του κυπριακού προβλήματος, ιδιαίτερα μετά την τελευταία επίσκεψη του ΓΓ του ΟΗΕ στη Λευκωσία," είπε ο Ελληνας Πρωθυπουργός.
Σημείωσε ότι στη συζήτηση αυτή επιβεβαιώθηκε η πλήρης σύμπνοια της ελληνικής και της κυπριακής κυβέρνησης, και εξέφρασε την επιθυμία για συντονισμό "των ενεργειών μας για να προωθήσουμε την επίλυση του Κυπριακού και την επιτυχή ολοκλήρωση της ενταξιακής διαδικασίας και συζητήσαμε πώς ακριβώς θα δράσουμε για να πραγματοποιήσουμε αυτούς τους στόχους μας."
"Αναλύσαμε", συνέχισε, "όλες τις εξελίξεις όπως διαγράφονται μετά την έναρξη του απευθείας διαλόγου" μεταξύ του Προέδρου Κληρίδη και του Τ/Κ ηγέτη Ραούφ Ντενκτάς, που πραγματοποιείται στο πλαίσιο των καλών υπηρεσιών του ΓΓ του ΟΗΕ.
Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας είπε ότι στις συνομιλίες η ε/κ πλευρά έχει επιδείξει μιαν "παρά πολύ εποικοδομητική προσέγγιση σε όλες τις παραμέτρους του κυπριακού προβλήματος", αλλά η τ/κ πλευρά "παραμένει προσκολλημένη στις γνωστές της θέσεις, στις αδιάλλακτες της θέσεις, και κυρίως στη βάση της αναγνώρισης δύο κυρίαρχων κρατών, με αποτέλεσμα τη μη επίτευξη καμιάς προόδου μέχρι τώρα στις συνομιλίες," όπως είπε.
"Εξετάσαμε τα αποτελέσματα τα οποία προκύπτουν από την πορεία αυτή. Εξετάσαμε, επίσης, τι αποτελέσματα προέκυψαν από την παρέμβαση του ίδιου του κ. Ανάν στη Λευκωσία, παρέμβαση η οποία έγινε για να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος των συνομιλιών μέχρι τέλος Ιουνίου," δήλωσε ο κ. Σημίτης.
Επανέλαβε την υποστήριξη της Ελλάδας και της Κύπρου στις προσπάθειες του ΓΓ του ΟΗΕ για να βρεθεί μια "βιώσιμη λύση στη βάση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας, των διεθνών συμβάσεων περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και του κοινοτικού κεκτημένου".
"Θέλουμε", είπε, τη δημιουργία μιας "διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, με μία κυριαρχία και μία διεθνή προσωπικότητα."
Ο κ. Σημίτης αναφέρθηκε και στην "ιδιαίτερη σημασία της τήρησης του συμφωνηθέντος από όλες τις πλευρές χρονοδιαγράμματος", γιατί, όπως είπε χαρακτηριστικά, "δεν μπορεί να συζητούμε επ' άπειρον, πρέπει να υπάρχει και μία ημερομηνία λήξης αυτών των συζητήσεων και γι' αυτό σωστά τέθηκε ο Ιούνιος και βεβαίως είμαστε σύμφωνοι."
Αναφορικά με το περιεχόμενο της λύσης του Κυπριακού, τόνισε πως θα πρέπει να προωθεί το στοιχείο της λειτουργικότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας, δηλαδή "η Κυπριακή Δημοκρατία να εκπροσωπείται με μία φωνή στην ΕΕ και παράλληλα να δύναται απόλυτα να υιοθετεί και να εφαρμόζει το κοινοτικό κεκτημένο, να μπορεί να παίρνει αποφάσεις."
"Εμείς", πρόσθεσε, "θα παρέχουμε την αμέριστη συμπαράστασή μας και τη συνδρομή μας στον Πρόεδρο Κληρίδη, στην προσπάθειά του".
Ανέφερε, επίσης, ότι εξετάστηκε και η ενταξιακή διαδικασία, και είπε πως η Κύπρος έχει σχεδόν ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις και "βαίνει σταθερά προς ένταξη με την πρώτη ομάδα των υποψηφίων χωρών".
"Πιστεύουμε ότι η ένταξη θα δημιουργήσει συνθήκες ειρήνης, ασφάλειας και ευημερίας για όλους τους Κυπρίους," είπε.
Ο κ. Σημίτης χαρακτήρισε τις διμερείς σχέσεις "άριστες σε όλους τους τομείς" και είπε πως "δίνουμε ιδιαίτερα έμφαση στη συνεργασία στο πλαίσιο του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου, υπό το φως της συνεχιζόμενης στρατιωτικής κατοχής μεγάλου τμήματος της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και των συνεχιζόμενων τουρκικών απειλών."
Καταλήγοντας στην εναρκτήρια δήλωσή του, επαναβεβαίωσε κατά τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο ότι "το Κυπριακό παραμένει για μας το πρώτο εθνικό θέμα, ότι η Ελλάδα θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την επίτευξη της ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ, για την επίλυση του πολιτικού προβλήματος, για να υπάρξει επιτέλους ειρήνη και ασφάλεια σε αυτή την περιοχή και για να εξασφαλίσουμε έτσι ειρήνη και ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή".
Ευχαρίστησε, τέλος, τον Πρόεδρο Κληρίδη για τη συμβολή του στον τρόπο με τον οποίο "θα καθορίσουμε την κοινή μας πολιτική" και είπε ότι είχε μια "πλήρη" πληροφόρηση.
Στις δηλώσεις του, ο Πρόεδρος Κληρίδης είπε ότι η ελληνική κυβέρνηση κρατείται συνεχώς ενήμερη μετά από κάθε συνάντηση στο πλαίσιο των απευθείας συνομιλιών.
Σημειώνοντας ότι η σημερινή συνάντηση δεν ήταν η πρώτη με τον Πρωθυπουργό, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τόνισε πως ήταν όμως "εξαιρετικής σημασίας, διότι είχαμε τις συνομιλίες που διεξήχθησαν από τον Ιανουάριο μέχρι σήμερα, την επίσκεψη του ΓΓ του ΟΗΕ, και είχαμε επίσης να εξετάσουμε πού στεκόμαστε και τι χειρισμούς πρέπει να κάνουμε."
"Θέλω να εκφράσω τις βαθειές μου ευχαριστίες στον κ. Πρωθυπουργό, στην ελληνική κυβέρνηση, για την προσοχή που δίδει στο κυπριακό πρόβλημα και για τη λύση του και για την ενταξιακή πορεία, και στη συμπαράσταση που μας δίνει σε αυτό το δύσκολο αγώνα," κατέληξε.
Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο "πακετοποίησης" της λύσης του Κυπριακού και της ένταξης, σε συνάρτηση με άλλα συναφή θέματα, ο κ. Σημίτης τόνισε πως "πρέπει να είμαστε έτοιμοι εάν υπάρξει κάποια προσπάθεια παρακώλυσης από οποιονδήποτε να υπάρχει μια αποτελεσματική αντίδραση και να πετύχουμε την ένταξη."
Σημειώνοντας πως η σωφροσύνη και η πρόνοια απαιτούν όπως λαμβάνονται υπόψη όλα τα πιθανά σενάρια, είπε πως "όσον αφορά την ένταξη της Κύπρου, δεν υπάρχει καμία επίσημη δήλωση που συνδέει την ένταξη της Κύπρου με την προηγούμενη επίλυση του κυπριακού προβλήματος."
Αντίθετα, είπε, υπάρχει η απόφαση του Ελσίνκι ότι η λύση του πολιτικού προβλήματος δεν αποτελεί προϋπόθεση για την ένταξη της Κύπρου.
Ανέφερε ακόμα ότι δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι κάποιος είπε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία "δεν κάνει το απαραίτητο για να λυθεί το κυπριακό πρόβλημα".
"Εχουμε ενδείξεις ότι επικρατεί η άποψη ότι η Τουρκία δεν βοηθάει στην πρόοδο του θέματος και ότι υπάρχει μια σταθερή πορεία πλεύσης της ΕΕ για την ένταξη της Κύπρου," πρόσθεσε, για να πει πως όλα αυτά τα στοιχεία τον κάνουν αισιόδοξο.
Απαντώντας σε ερώτηση για την απονομή ευθυνών σε περίπτωση συνέχισης του αδιεξόδου στις συνομιλίες, ο Πρόεδρος Κληρίδης είπε πως είναι "πρόωρο να προδιαγράψουμε το τι θα κάνει ο ΓΓ".
Ανέφερε ότι ο ΓΓ θα ακούσει πρώτα τον Ειδικό του Σύμβουλο για το Κυπριακό Αλβαρο ντε Σότο, πριν αποφασίσει τι θα πει.
"Θα καταθέσει την έκθεση των καλών υπηρεσιών, η οποία φυσικά θα βασιστεί και επί των δικών του εκτιμήσεων κατά την εδώ επίσκεψή του, αλλά και εάν μετά την επίσκεψή του, έχει σημειωθεί οιαδήποτε προσπάθεια εκ μέρους της τουρκικής πλευράς για να υπάρξει πρόοδος στις συνομιλίες," είπε.
Ο Ελληνας Πρωθυπουργός είπε ότι συμφωνεί με τα όσα ανέφερε ο Πρόεδρος Κληρίδης.